A campaña «La paraula de l’any», impulsada polo Observatorio de Neoloxía da Universidade Pompeu Fabra (UPF), o Instituto de Estudos Cataláns (IEC), o Termcat e 3Cat, convida a escoller o neoloxismo máis destacado de 2025 entre dez opcións que abranguen ámbitos como a saúde, a tecnoloxía, a identidade ou o clima. A votación, aberta ata o 16 de decembro, permitirá seleccionar a palabra que o IEC estudará con especial atención para a súa posible incorporación normativa.

Fonte: Diari de la Llengua

O proxecto Landue pechou o ano cun acto no Elkartegi de Durango, onde empresas, institucións e axentes sociais reafirmaron o compromiso de crear espazos laborais e socioeconómicos euscaldúns. A iniciativa, impulsada pola Mancomunidade de Durangaldea, o Goberno vasco e a Deputación de Biscaia, busca introducir o éuscaro na xestión interna, na atención profesional e nas prácticas do alumnado de FP.

Fonte: El Correo

A Deputación Foral de Áraba concede unha axuda directa de 35 841,80 euros a Euskaltzaindia, a Real Academia da Lingua Vasca, para impulsar en 2025 o programa Euskararen Biziberritzea Araban, nun convenio que fixa unha colaboración estable ata 2027 coa finalidade de reforzar o uso social do éuscaro.

Fonte: Radio Llodio

A Confederación Estatal de Persoas Xordas (CNSE) presentou unha investigación pioneira que visibiliza as violencias específicas que sofren as mulleres xordas, con especial atención ás agresións lingüísticas e culturais, que condicionan a súa autonomía e dignidade. O estudo revela barreiras estruturais moi graves: dificultades para acceder a servizos básicos, falta de intérpretes en situacións críticas e procesos xudiciais pouco accesibles. Os datos mostran porcentaxes elevadas de violencia exercida por parellas e de violencia institucional que obriga moitas mulleres a renunciar a atencións esenciais.

Fonte: Diari de la DisCapacitat

A IA de Meta, integrada en WhatsApp, Facebook e Instagram, xa pode comunicarse en catalán. Este avance permítelles ás persoas usuarias manter conversas, traducir textos ou realizar consultas directamente en catalán. Meta atribúe a ausencia inicial deste idioma a limitacións do lanzamento europeo e asegura estar a perfeccionar o sistema, que incorpora correctores e mecanismos de mellora continua.

Fonte: Diari de la Llengua

A Sección Filolóxica do IEC incorporou 117 voces novas e realizou 258 modificacións no Diccionari de la llengua catalana, nun total de 375 novidades que amplían o estándar e reforzan a representación territorial da lingua. Entre os termos engadidos figuran préstamos internacionais, vocabulario gastronómico e variantes dialectais, mentres que as actualizacións perfeccionan definicións e usos en ámbitos como a tecnoloxía, as locucións coloquiais ou a denominación de bebidas. A obra normativa continúa así o proceso de revisión iniciado tras a súa segunda edición de 2007, coas actualizacións dispoñibles de inmediato na versión en liña.

Fonte: Diari de la Llengua

A Enquisa de usos lingüísticas de 2023 confirma que Cataluña presenta realidades sociolingüísticas moi diversas, condicionadas por dinámicas demográficas propias de cada zona. A maioría dos territorios manteñen niveis de coñecemento e uso do catalán por riba da media, mentres que o ámbito metropolitano de Barcelona fica por debaixo debido á forte diversidade de procedencias. O conxunto dos datos mostra que o aumento de novos falantes non compensa o impacto das chegadas e provoca unha perda porcentual do uso do catalán.

Fonte: Generalitat de Catalunya

Na XXII Noite de Escola Valenciana, entregáronse tres recoñecementos á defensa do valenciano. O xornalista Iván Esteve foi premiado por a súa traxectoria en favor do periodismo nesta lingua. A Confederación Gonzalo Anaya recibiu o galardón polo seu traballo na protección do ensino en valenciano e a Fundación Casal Jaume I Safor-Valldigna foi recoñecida por máis de tres décadas de dinamización cultural neste idioma.

Fonte: Diari de la Llengua

A Enquisa de Usos Lingüísticos de 2023 mostra un forte cambio demográfico no Val d’Aran pola chegada de nova poboación, mais tamén unha notable estabilidade no coñecemento e o uso do aranés. A maioría das persoas nadas na zona manteno como lingua inicial, habitual e de identificación, e a transmisión interxeracional continúa sólida. Porén, o uso social segue limitado en ámbitos como o comercio, a sanidade e as administracións non locais. As institucións aranesas e catalás propoñen facilitar a aprendizaxe para a poboación chegada recentemente e reforzar a presenza do idioma entre a mocidade e nos sectores profesionais para garantir o seu futuro.

Fonte: Generalitat de Catalunya

O Departamento de Política Lingüística concedeu as Beques Propulsió 2025, ás que se presentaron 355 propostas e das que resultaron seleccionados 40 proxectos de creación de contidos en catalán. A iniciativa, que duplicou o número de axudas respecto da primeira edición, confirma a vitalidade dun sector esencial para fortalecer a lingua no ámbito dixital.

Fonte: Generalitat de Catalunya